ÔNG CƯƠNG

TÔI THÍCH GỌI ÔNG LÀ ÔNG CƯƠNG, Ý của tính cách của ông đồng thời có một chút riêng tư ông họ Văn Quỳnh Đôi, Nghệ An nơi trong gia phả họ tôi khi vô Trung khai cơ lập làng(*)  thời vua Lê Thánh Tông nhị niên 1471 ghi quê gốc Châu Hoan xứ Bắc, Châu Hoan khi tôi tìm về là nơi sinh của ông với dòng họ Văn đông đến nỗi lâu nay ít giỗ Tổ mà mời cả họ tại đây vì "đông quá!" ; nơi sản sinh nhiều người yêu nước thương dân nhiều bậc khoa bảng hữu ích cho xã tắc nhân sinh như tiến sĩ Văn Đức Giai,  phó giáo sư, tiến sĩ Văn Như Cương - ông Cương là hậu duệ tiến sĩ Văn Đức Giai.

TRÀ ĐÓA VÀ NHỮNG KẺ KHÓ THÍCH... https://hoavanruotra.blogspot.com/2017/10/hoa-van-oc-nhung-ke-kho-thich-nghi.html

n h ữ n g k ẻ k h ó t h í c h n g h i (nkktn)
đã đến vs HV
tks De Ngu vs Trà Đóa
 *
nkktn - cái nhìn từ bạn đọc(*).

 theo thói quen tôi tìm ở mục lục và giở ngay đến trang 139 để xem truyện nkktn truyện được chọn nhan đề chung cho cả 30 truyện in trong tập.
nkktn là người có chỉ số dưới 1% mà theo nhà văn Trà Đóa (TĐ) là nhóm dưới một phần trăm. Cái cảm nghĩ sau khi đọc nkktn với non 7 trang khổ 13x20,5 nói kỹ vì ngắn về dung lượng mà đựng nhiều điều những chuyện không cao siêu hay rối rắm nó nhan nhản có điều sự "nhắm mắt buông xuôi" riết rồi thành quen nên chi "gần một trăm phần trăm thích nghi".
"Tôi" nhân vật xuyên suốt 30 truyện là một trong "những kẻ khó thích nghi" ấy với vợ "tôi" "kẻ thích nghi" luôn có xung đột trên mọi chuyện đến một ngày cả hai tham gia câu lạc bộ "nhóm một phần trăm" qua quảng cáo của họ tưởng hóa giải nào ngờ...
nkktn kết lại thì hiện tại... lối nào ra?.
Đừng trông chờ gì với nkktn trong "thì hiện tại" - chữ của HV- bởi mỗi truyện TĐ viết không vì để giải thoát điều gì khi mọi cái kết do chính bạn người đọc tự định lấy.
"Có thể tốt hoặc chưa tốt nhưng khi nkktn biết phải làm gì đã là quý rồi!".
Câu trên là tôi nói chứ không phải TĐ.

HÒA VĂN: NHỚ MẸ!

  2017... đã 6 năm... Và không bao giờ quên Mẹ!

Di ảnh Mẹ

   Chiều nay ngồi lơ đãng nghĩ ngợi... và trong tâm trạng ấy tôi lẳng lặng nghe từng hồi chuông vọng lại từ một ngôi chùa làng cách nhà trên năm trăm mét. Thế là mẹ ơi! Mẹ đã về cõi Tịnh độ một năm rồi!. 
    Mới Vu Lan năm trước con còn mẹ. Con tự hào vui sướng nhận đoá hoa hồng tươi tắn do các huynh đệ ở chùa gắn lên ngực áo con sau đó khi về nhà con đã tặng mẹ đoá hoa ấy mẹ nói: “Hoa đẹp quá!”. Rồi mẹ nở nụ cười tươi tặng con!. Mà Vu Lan nầy Vu Lan đầu tiên con thật sự vắng mẹ thật rồi! .
    Trong tâm trạng như vậy tôi bật máy nối mạng gặp bài thơ có nhan đề: Mùa Vu Lan không mẹ của tác giả Nguyễn Điệp (NĐ) đăng trên trang chủ yume.vn. 
    Bài thơ đem đến cho tôi cảm xúc khá mạnh. Ở nhà một mình tôi bật khóc!. 

TÌM THẤY MỘT HỌA PHẨM CỦA HỌA SĨ PHẠM HẦU

MỘT BỨC HỌA CHÂN DUNG QUÝ DO THI SĨ, HỌA SĨ PHẠM HẦU VẼ BÚT CHÌ

Bức ảnh chân dung ông Trần Văn Anh người làng Trừng Giang do thi sĩ, họa sĩ Phạm Hầu vẽ bút chì.
Ông Trần Văn Quận nay (2017) đã 89 tuổi khi được hỏi về lai lịch bức di ảnh của ông nội là ông Trần Văn Anh. Ông Quận nói ngay:

"Ông Phạm Hầu vẽ bằng bút chì"

Truyện ngắn Hòa Văn: BẠN

Non nước thái bình nghe bao niềm hy vọng thịnh trị đó là ở phía ấy còn cũng giống bao nạn can qua người như Tâm bị văng ra...
Tâm sửa sửa cái chóa đèn của chiếc Honda 67 loại xe một thời xịn bởi bộ dạng y con ngựa nhà trời có ghi đông cao nghệu chứ không lè tè sát bình xăng như các xe khác. Hồi hôm trên đường về nhà tự nhiên bóng đèn phụt tắt đụng đoạn không có đèn đường nên Tâm loạn quạn suýt ngã. Cũng tại lúc chiều rảnh khách tổ thồ chén mấy ly bia hơi không say lắm nhưng bảo tỉnh thì không phải.
 Sáng nay vợ Tâm nhắc nhở:
 "Anh liệu mà chè chén niêu cơm ở con ngựa anh đang cưỡi!"
 "Biết rồi em anh biết mà!"
 "Thằng Ti xin tiền nộp học thêm, thằng Ti anh mới xin nộp kế hoạch gì ở khoa..."
 "Em tính mượn đỡ bà nội chiều anh trả!"
Bà nội Ti anh bán thuốc lá ở chợ... May mà trời nuôi bà đã trên tám mấy rồi còn sức bươn chải góp một tay cùng vợ chồng Tâm chứ không... Tâm nghĩ nghĩ trong dạ bỏ bụng mừng.

CHÚC QUÝ BẠN ĐỌC GẦN XA NĂM 2017 HANH THÔNG HANH THÔNG

CHÚC QUÝ BẠN ĐỌC GẦN XA NĂM 2017 HANH THÔNG HANH THÔNG
HÒA VĂN

QUẢNG NAM 2016 LŨ CHỒNG LŨ

Lũ 2 0 1 6:
QUẢNG NAM LŨ CHỒNG LŨ
"Thời tiết mỗi năm một khắc nghiệt".
Ấy là câu nói của chính bà con nông dân.
Ở đâu cần gió để mát, cần mưa để đỡ cơn nắng nóng, cần lũ để nhớ về ngày xưa... Còn ở mọi miền quê người nông dân cần nắng mưa gió và cả lũ "đúng quy trình" để sống và để tồn tại...
Vậy nên hãy nhìn sự ngong ngóng chờ đợi hay thấp thỏm về một hiện tượng thời tiết nào đó của trời đất sẽ thấy trong tâm can nhà nông biết bao nỗi buồn vui...
Nhà nông xưa nay trông trời trông đất vận dụng mọi kinh nghiệm tích lũy qua nhiều thế hệ vào mần ăn. Với nhà nông làm chi cũng phải tính tới tính lui coi thiệt hơn cặn kẽ chứ không giỡn chơi!. "Lão nông tri điền" là vốn quý của các nhà nông. Chỉ cần dự tính sai "một ly đi một dặm" " tính "sai con toán bán con trâu" mà "con trâu đầu cơ nghiệp". Làm nông "cơm niêu, nước lọ" đã thế còn chịu nhiều tai ương khó lường có người nói "xí nghiệp ngoài trời" để chỉ sự bấp bênh của nghề nông.
Đụng năm thuận có cái ăn cái để đụng năm nắng hạn bão tố lũ lụt hoặc sâu bệnh...  "trăm dâu đổ đầu tằm" "được thua thuế vua phải nộp"!.
Năm nay là năm nhà nông Quảng Nam chịu nhiều thất bát ngay từ đầu vụ. Suốt mùa mưa trời quang mây tạnh cứ tưởng như năm trước qua 23 tháng 10 "ông tha bà... tha" thời tiết hệt tháng năm tháng sáu đất cát khô ráo lại đã tới mùa vụ những dỉ cây ớt trên dàn lớn trông thấy lá ngọn mơn mởn xanh.
Năm ngoái sau nhiều năm trồng ớt "nài" (là khi thu hoạch được thua chi muốn bán phải nài nỉ người buôn mua) lần đầu trong 40 năm làm ớt (xuất khẩu) nhà nông trúng cả sản lượng và giá, có trúng nhưng diện tích không bao nhiêu năm nay 2016 nhìn lượng người đặt mua hạt giống ớt thì biết diện tích sẽ tăng gấp đôi gấp ba. Hạt giống ớt khan hiếm nhiều nhà đôn đáo đặt cặp tiền mới có. Cây giống lên tốt tươi ai cũng bỏ bụng mừng hè nhau ra biền bãi ven sông làm đất gieo trỉa. Cái ớt cái đậu phụng cái đậu cô ve... Không riêng ở Gò Nổi - Điện Bàn những nơi như Đại Lộc, Duy Xuyên qua 23/10 âl đều cũng vậy những đám ớt đám đậu... bén phân tro bắt đầu xanh lá.
Kinh nghiệm dân gian khi bói ven bờ sông trổ cờ là hết lũ nếu còn cùng lắm lụt lòng sông.
Vậy mà...
Sau 23/10 sau "ông tha" mà "bà không tha!" trung tuần tháng 11 âm lịch rồi trời lại mưa to khắp nam Trung bộ trong đó Quảng Nam không ngoại lệ. Mưa thượng nguồn mưa hạ du với mức trên 200-400 mm mưa to vào thời điểm các hồ thủy điện đã tích đầy nước, đây là cộng hưởng giữa thiên và nhân, tin các hồ xả lũ làm nhà nông đứng ngồi không yên. Nhìn trời vần vũ chừng nào nguy cơ xả lũ nhiều chừng ấy.
Sáng 16-12, theo Chi cục Phòng chống thiên tai khu vực miền Trung- Tây Nguyên (CCPCTTMT-TN): "Lũ trên sông Vu Gia tại Ái Nghĩa (Quảng Nam) đã đạt đỉnh ở mức 9,44m, trên báo động 3 0,44m; sông Thu Bồn tại Giao Thủy đạt đỉnh 8,44m, dưới báo động 3 0,16m, tại Câu Lâu đang lên.
Mưa to ở vùng hạ du cộng với việc các thủy điện ở thượng nguồn tiếp tục xả lũ vào rạng sáng 16-12 đã khiến vùng hạ du Quảng Nam ngập sâu trở lại, nước các sông hầu hết đã trên báo động 3…
Trong ngày 16-12, nhiều thủy điện ở thượng nguồn sông Vu Gia – Thu Bồn tiếp tục xả lũ với lưu lượng lớn. Cụ thể theo CCPCTTMT-TN: "Lưu lượng xả hồ Sông Bung 4 là 1.137m3/s, Đắk Mi 4 là 1.048m3/s, Sông Tranh 2 là 2.527m3/s".
Việc các thủy điện ở thượng nguồn tiếp tục xả lũ đã khiến cho vùng hạ du Quảng Nam chìm trong biển nước. Trong chiều 16-12, lũ trên sông Thu Bồn tại Câu Lâu dự báo đạt đỉnh ở mức 4,3m, trên báo động 3 0,3m, tại Hội An 2,5m, trên báo động 3 0,5m.
Hai con sông Vu Gia, Thu Bồn hai cái túi đựng nước từ thượng nguồn nước đục ngầu chảy xiết cơn lũ ngày 3/12 vừa dứt nước sông còn đầy ắp lại mưa to... nếu lũ trước gây ngập cây màu, khu dân cư ở hạ lưu sông Vu Gia (Đại Lộc),... thì cây lũ thứ 2 ngày 14/12 ngập Đại Lộc, Điện Bàn, Tam Kỳ, Hội An...
Điện Bàn nước ngập các xã tây- bắc. Gò Nổi qua 2 lần ngập lũ trái mùa này gây nên nhiều thiệt hại mùa màng.
Gò Nổi cả 3 xã Điện Quang, Điện Trung, Điện Phong lũ vây quanh nhiều khu dân cư chỉ còn nền nhà.
Điện Phong là địa bàn thấp lụt cây thứ 2 nước đã chia cắt hoàn toàn các thôn. Riêng tuyến đường chính 610B kết nối vùng Gò Nổi xuống quốc lộ 1 nhiều đoạn đã bị ngập sâu 0,5 - 1m. So với các xã trong Gò Nổi xã Điện Phong là thấp lụt nhất ngoài ngập khu dân cư tất cả các gò, bãi trồng hoa màu của người dân trong xã bị ngập hoàn toàn, hàng chục hecta ớt cũng đã bị hư úng. Trước cây lũ 3/12 một số bà con không nề hà mưa lạnh tập trung lao động bứng ớt dùng xe chở trở về nhà dưỡng, sau lũ tranh thủ mấy ngày tạnh ráo mới trồng lại nhưng chừ tiếp cây này thì mất trắng rồi!.
Ở Điện Quang anh Trương Năm người cung ứng con giống cây ớt nói:
"Trời nắng ráo như rứa biểu đừng xuống giống đậu... đặt ớt sao được!".
Nhà nông dù kinh nghiệm mấy cũng bó tay. Nếu qua trung tuần tháng 11 âl mà không trỉa cove, đậu phụng ở diện đất bồi ven sông Thu thì về sau có trỉa cây đậu chỉ tốt mã chứ trái quả ra chi.
Bây giờ gieo trỉa có máy cày máy lồng không như xưa cuốc đôn 5, 7 công/ sào nên việc gieo trỉa nhanh lắm. Đất ba hàng dãy bảy hàng dài vậy mà chỉ trong mấy ngày là xong khâu cày; lồng sự nhanh nhạy như thế mà gặp lũ chồng lũ như những ngày qua hỏi còn gì?.
Nhiều nông dân nói:
"Tiền vốn đầu tư công cán giống má (riêng hạt giống ớt 403 tiền giống 1 triệu đồng/ sào 500 mét vuông) gieo vãi rồi... mất thì chắc mất rồi... nay mai nước rút lấy giống đâu làm lại nhất là giống cây ớt!".
Sản xuất nông nghiệp là loại hình sản xuất chịu nhiều rủi ro do thiên tai sâu bệnh trong đó không ngoại trừ tác hại nhân tai. Ở đâu có sự liên kết tốt từ các khâu sản xuất lưu thông phân phối mà nhà nông gọi nôm na phải có đầu vào đầu ra mới hạn chế phần nào rủi ro, hay có rủi ro có "chỗ chịu" mà hay gọi "bà đỡ"... mạnh ai nấy làm, làm theo kiểu "móng đâu câu đấy" càng mất an toàn nếu không muốn nói "Làm như đánh bạc". Lũ chồng lũ vừa rồi thiệt hại nếu lớn bao nhiêu cũng thống kê cho biết chứ không thể có sự "đỡ vớt" nào khi từng hộ tự làm tự chịu.
Ở Điện Quang ai nhận cây giống ớt của cty nơi anh Trương Năm cung ứng, cty sẽ chia sẻ phần thiệt hại về giống như vậy thì nhà nông đỡ một phần thiệt hại.
Sự liên kết “4 nhà” (nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp, nhà nông) hỗ trợ người nông dân trong sản xuất, thu hoạch, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm là chuyện ai không muốn có điều làm chi cũng phải sòng phẳng minh bạch giữ chữ tín hai bên cùng có lợi mới bền ngược lại đừng trách này nọ... nhà nông tâm sự như vậy.
Đọc báo nghe đài thiệt hại của lũ chồng lũ vừa qua tại Quảng Nam con số lên hàng trăm tỉ đồng.
Sự vất vã của những ngày chạy lũ sự mất mát tài sản hoa màu... rồi cũng đi qua nhà nông lại "Cơm niêu nước lọ" bòn mót những gì còn lại hoặc vay mượn chịu nợ nần bèn mọi cách phải trở ra mảnh đất tiếp tục bươn chãi... tiếp tục... sống chung với lũ...
Không ai mong ngóng thời tiết mưa thuận gió hòa bằng nông dân../.
Hòa Văn
18/12/2016

Truyện ngắn Hòa Văn tập 1

Hòa Văn vừa ấn hành Truyện ngắn Hòa  Văn tập 1, 248 trang gồm 27 truyện ngắn đã đăng báo.

HÒA VĂN: NHỚ BÃO LŨ NĂM THÌN 1964

Cơn lũ lịch sử năm Giáp Thìn 1964 gây thiệt hại kinh hoàng cho các tỉnh miền Trung từ Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Tín, Quảng Ngãi và Bình Định, năm ấy mình tròn 10 tuổi, độ tuổi ăn chưa no lo chưa tới nhưng hình ảnh bão rồi lũ thì in vào trí nhớ mình thật rõ ràng.
Hôm trước bão lũ ba về khi ông Sáu lo chuyện thông báo của làng xã Phú Thọ cầm cái loa làm bằng tôn rao "Đồng bào Đồng bào nghe đây nghe đây cơn bão... sẽ... " là ba quyết định ở lại nhà chứ không đi như dự định. Giờ nghĩ lại trong cơn bão lụt ấy mà không có ba ở nhà, mẹ và ba anh em nhà mình - một phụ nữ và 3 con nhỏ - sẽ chèo chống làm sao?.
Mẹ nói: "Anh coi đốn tre chằn chống nhà liền chứ nghe như rứa chắc bão to!".
Tính mẹ mình hay lo xa. Nhưng đúng y.
Mưa tạnh trời quang đãng. Ba bảo trời như ri là sắp bão tới nơi. Căn nhà tranh dừng phên khuôn, có cột gỗ và  trính gỗ lại chằn bốn cây tre bốn góc thế mà bão từng hùn dở phên xong muốn dở mái, cả bốn cây cột đứng tán đều bị bão bưng ra khỏi đá tán.
Bão gây thiệt hại nhiều nhà nhứng rất mau người không ai hề gì. Nhà mình chỉ sập sệ căn nhà dưới còn nhà trên không sụp nhưng trống rỗng vì phên đi phần phên khuôn đi phần khuôn!.
Sau bão là mưa. Những cơn mưa như "Cầm chĩnh đổ" liên hồi. Con hói trước cách nhà bốn năm trăm mét đầy ắp nước. Nước đầy bọt bèo và đục ngầu.
Ba nói chi chi cũng có lụt to.
Ông Sáu đi trên đường cái loa xỏ xuống xóm  rao giục mọi nhà chuẩn bị tránh lụt. Ba đi qua nhà bà ngoại khi về có cậu T. Hai anh em rút bộ ván ba tấm bắc thang đưa lên trính.
Càng về tối mưa càng to nước hói bò lên mấy đám đất thổ. Đường của xóm phần lớn đã ngập. Có lụt to là cái chắc. Ông trùm Tính nhà kế bên nói với ba như vậy.
Mình bẻ một cành cây keo hàng rào làm cây que căm mé đường canh nước lũ. Lũ lớn nhanh như thổi. Mới cắm cây que một xíu mà nước bỏ cây que cả tấc.
Và rồi nước đóng mái thềm. Nước vô nhà. Ba và mẹ sớm giờ lo dọn hết nhà bếp lại lên nhà trên. Nói dọn như dọn lụt là đúng. Cái gì cũng phải đưa lên cao. Cái đòn kê, đôi dép đôi guốc... bỏ lên giường. Mấy cái chum đựng lúa bắp...  thay vì xúc hết ra bao ba chỉ xúc bớt rồi lấy đoạn tre làm cái ngán bỏ vô trong miệng chum cột dây để sẵn khi nước vô sâu cứ kéo dìu chum treo lên rượn nhà nhờ làm như thế mà lúa bắp không bị nước ngập hoặc trôi đổ.
Từ khi nước vô nhà mình bỉ cấm lội nước nhưng trước đó khi nước lớn tới ngõ lên sân mình được lội lụt.
Mẹ nói lội coi chừng hỏng cẳng!. Nhà mình đắp ụ đất cao mới làm nhà. Đây là tránh lũ từ đầu. Nền nhà của ông trùm Tính, ông bảo Phú, ông Một, bà Trợ trong xóm cũng như nhà mình đều đắp cao so với mặt đất vườn ở cả mét. Mẹ nói lội nước coi chừng hỏng cẳng mà vậy. Không để ý khi lội dễ lọt chân xuống đất vườn nước lút đầu nguy hiểm.
Khi nước vô nhà mình có nhiệm vụ ngồi trên giường giữ hai đứa em 4 và 7 tuổi. Cả hai em loay hoay không chịu ngồi yên ý chừng cũng muốn dọc nước!.
Nước càng lớn mưa càng dữ dội. Mực nước tăng lên từng phút. Mới ngập ngạch cửa giờ đã mon men lên giường rồi.
Ba nói với mẹ đưa gạo, nước, son nồi lên cái gác tạm mà ba đã làm trên trính.
Và không lâu sau đó cả nhà mình lên gác. Lũ không có dấu hiệu dừng.
Trời tối cả xóm làng chìm trong nước lũ. Ngọn đèn dầu lửa cháy lay lắt phập phù lâu lâu gặp gió mạnh muốn tắt. Qua một đêm nằm trên gác đến gần sáng nước lũ chấm mái tranh. Mình có thể dùng tay dọc nước!.
Cơn lũ to chưa từng thấy. Ba nói với mẹ.
Mình thì chẳng biết gì cứ thấy càng lớn càng vui.
Sáng ra ba bẻ rui mè nhen lửa nấu cơm ngay trên gác.
Lũ lịch sử năm Thìn về sau nhiều người nói như vậy. Làng xã nơi mình ở hồi ấy là xã Phú Thọ quận Điện Bàn tỉnh Quảng Nam lũ to nhưng không có tổn thất về người còn hoa màu của cải gia súc gia cầm thì hầu như mất hết. Ai cũng lo giữ sinh mạng chứ nước lũ chấm mái tranh rồi còn gì!. Mẹ nuôi con heo nái to... cố gắng giữ rồi cũng trôi.
Khi nước dựt trâu, bò... chết trôi tấp vô hàng rào nhà bà Trợ cả xóm ai cũng xẻo thịt về xào ăn rất ít nhà còn dầu phụng, nước mắm, muối do nước lũ dâng nhanh không kịp trở tay. Nhà mình nhờ có ba làm gác đưa lên gác gạo, mắm muối và cả thùng thiếc nước giếng nữa nên lũ to ngày đêm không đứt bữa mà còn hỗ trợ bà con trong xóm...
Lũ lớn nhanh nhưng rút cũng lẹ khoảng hơn nửa chiều nước ra khỏi xóm trên đường cái đã có người đi bộ. Việc vận chuyển đồ cứu trợ do máy bay thực hiện ngay trong lũ và khi lũ dựt ông Sáu lại cầm loa rao quanh xã " Đồng bào... đi nhận bánh mì...". Nghe kể cơn lũ đã cuốn trôi nhà cửa ruộng vườn và người ở mấy xã trên nguồn. Ngay tại xã Phú Hưng lân cận với xã Phú Thọ mình đã có người trên nguồn trôi xuống tấp vô xóm được cấp cứu thoát chết. (Về sau bà ở lại chứ không về nguồn vì qua cơn lũ gia đình không còn ai).


"Các nhân chứng tại Quảng Nam mô tả giống nhau: Đầu tháng 10 (ÂL) nước từ trận lụt trước còn mấp mé không chịu rút / Mùng 4-10 (tức ngày 7-11-1964) mưa to kéo dài / Từ mùng 5-10 trời sa xuống đất / Giữa trưa đứng ngoài trời đưa bàn tay trước mắt cũng không nhìn thấy / Mưa kéo dài không ngớt đến ngày 6-10 thì nước vào / Tối mùng 6-10 nhà cửa bắt đầu trôi / Nước lên nhanh nhưng xuống chậm.
Trận lụt năm 1964 gây thiệt hại kinh hoàng cho các tỉnh miền Trung từ Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Tín (đơn vị hành chính của Việt Nam cộng hòa năm 1964), Quảng Ngãi và Bình Định. Đặc biệt tại Quảng Nam, cư dân ven hai con sông Thu Bồn – Vu Gia bị thiệt hại nặng nề nhất.
Theo tài liệu “Lụt từ trên nguồn đổ xuống bốn hướng. Từ Phước Sơn, Tân An xuống Giảng Hòa, từ sông Giằng, từ Tam Sơn xuống Tam Kỳ và từ Tam Kỳ xuống Bàu Bầu, An Hòa. Trận lụt to làm nước xuống rất mạnh đến nỗi núi lở từng cụm từng mảng, đẩy những tảng đá như cái nhà cái nong trôi đi, ở Trà My, Phước Sơn. Lụt đã mở thêm ra hai cửa biển và đổi cả dòng sông. Ruộng bị lấp ở Phương Đông, Dương Yên thành như sân bay. Ở Giảng Hòa 480 dân chết hết 400, đất lở hết không còn làng nữa. Trong tỉnh, 3.000 mẫu ruộng bị lấp, gần 6.000 người chết, huyện Quế Sơn là nặng nhất!”.
Nhà thơ Tường Linh viết: Thảm nạn quê hương
Không còn gì nữa cả
Không còn gì nữa cả em ơi!
 Một tháng quê hương không bóng mặt trời
 Một tháng quê hương mưa gào gió thét
Đất Quảng thân yêu người người rên siết
 Sáu mươi năm lại đến “họa năm Thìn”
Thảm nạn này biết thuở nào quên!
Biết thuở nào quên!
 Một tối nước lên, nước tràn lên khủng khiếp
 Cả ngàn người, cả vạn người không chạy kịp
 Nước réo ầm ầm át tiếng kêu la
 Chới với. Ngửa nghiêng. Người cuốn theo nhà
 Nhà theo sóng. Người không thấy nữa
 Nhìn con trôi, mắt cha máu ứa
 Ngoi lên, tay vợ níu lưng chồng
 Rồi hai người thành hai xác giữa mênh mông
 Tấp vào bờ thây của người ông
 Giữ xác cháu, hàm răng ghim áo cháu
 Nhà có mười người, hết đường phấn đấu
 Sợi dây dài vội vã thắt tay nhau
 Cây nước tràn lên, cây nước phủ đầu
 Một “dây xác” trôi về đâu, ai biết…
Còn bao cảnh não nùng, bi thiết
 Nói không cùng, ghi chẳng hết em ơi!
Đất Quảng quê ta chết bốn ngàn người
 Kể chung miền Trung còn hơn thế nữa!
 Người sống sót không còn nhà cửa
 Không áo cơm, khô cả lệ thông thường
 Cắn vành môi nhìn lại một quê hương
 Bỗng run sợ tưởng đây miền địa ngục
 Quê hương ta: một hình hài ngã gục
 Cà Tang ơi, Trung Phước, Đại Bình ơi!
Đông An, Bình Yên… nước xóa cả rồi
Đá núi lấp đồng, bùn sông lấp xóm
 Mưa vẫn còn rây trên quê hương ảm đạm
Đồng hoang vu còn giữ những thây người
 Những thây người! Không đếm hết, em ơi!
Em hãy ghi: Ngày mùng 6 tháng 10
 Năm âm lịch Giáp Thìn, em nhé!
 Ngày giỗ quê hương, dù bao thế hệ
Thảm nạn này biết thuở nào quên
 Xót thương về, em hãy đốt hương lên!
TL
Bão, lũ không gì tàn phá ghê gớm như bão, lũ. Điều này kinh nghiệm đau thương rất nhiều!. Đó là thiên tai chỉ có phòng tránh chứ không thể chống!. Phòng bằng cách tránh bằng cách bảo vệ môi trường thiên nhiên. Phá hoại môi trường thiên nhiên là tự đẩy con người đến bờ vực thẳm.
Những ngày này (12-19/10/2016) các tỉnh Quảng Trị, Hà Tĩnh đang quằn mình chịu biết bao tổn thất về người (25) về của (tính hàng tỷ...) bởi cơn lũ kinh hoàng. Nguyên nhân do đâu?. Câu hỏi cần trả lời trung thực!.
H.V